Czym jest zachowek?

Śmierć bliskiej osoby zwykle wiąże się z wieloma przykrymi emocjami. Po organizacji uroczystości pogrzebowej i uporaniu się ze stratą przychodzi czas na dopełnienie formalności związanych z testamentem. Czasami zdarza się tak, że zmarły nie pozostawił majątku w spadku najbliższej rodzinie. Warto wiedzieć, że w takiej sytuacji można starać się o otrzymanie tak zwanego zachowku. Czym tak właściwie jest, ile wynosi i kto może na niego liczyć?

Co to jest zachowek i czemu ma służyć? 

Czasami zdarza się tak, że testament pozostawiony przez zmarłego nie jest sprawiedliwy według jego najbliższych krewnych. Właśnie dlatego w prawie spadkowym zostało określone prawo tak zwanego zachowku, którego celem jest ochrona rodziny, która była blisko spokrewniona ze spadkodawcą.

Wspomniane prawo w praktyce polega na tym, że osoba, która czuje się pokrzywdzona, może wystąpić przeciwko spadkobiercy o zapłatę sumy pieniężnej, która jest niezbędna do pokrycia zachowku bądź uzupełnienia go. Sprawa musi być skierowana do sądu cywilnego, a jej założenie jest możliwe, jeżeli uprawniony nie otrzymał zachowku, który mu się należał w formie spadku, zapisu albo darowizny.

Komu się należy zachowek i ile wynosi? 

Osoby pominięte w testamencie, które udają się do radcy prawnego, często nie są pewne, czy zachowek im się należy, a jeżeli tak, to ile wynosi. Warto wiedzieć, że mają do niego prawo osoby, które są wymienione w treści art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, czyli:

  • zstępni (dzieci, wnuki i prawnuki),
  • małżonek,
  • rodzice spadkodawcy.

Zlecając prawnikowi prowadzenie spraw spadkowych w zakresie zachowku, można się domagać zachowku w wysokości połowy wartości majątku, który byłby odziedziczony zgodnie z ustawą.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której spadkobierca uprawniony do zachowku jest małoletni albo niezdolny do pracy. Wówczas może się starać o otrzymanie zachowku, który wynosi dwie trzecie udziału spadkowego wynikającego z ustawy. Co ważne, prawo do otrzymania zachowku można utracić poprzez wydziedziczenie w testamencie, odrzucenie spadku, przebywania w stanie separacji ze spadkodawcą czy zawarcia ze spadkodawcą umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia.

Podobne wpisy

doaradca-podatkowy

Jakie pytania warto zadać doradcy podatkowemu przed podpisaniem ważnej umowy?

Podpisanie istotnej umowy, np. sprzedażowej, inwestycyjnej czy współpracy, wywołuje skutki nie tylko cywilnoprawne, lecz także podatkowe. Część ryzyk ujawnia się
  • 2026 15 kwietnia
doradztwo-podatkowe

Czy doradztwo podatkowe ma sens, gdy firma „nie ma problemów”?

Brak zaległości podatkowych i terminowe składanie deklaracji często prowadzą do przekonania, że przedsiębiorstwo funkcjonuje bez ryzyk fiskalnych. Taki obraz bywa
  • 2026 15 kwietnia
lupa na segregatorze z dokumentami finansowymi

Jak przygotować firmę na wezwanie z urzędu skarbowego bez wszczynania kontroli?

Wezwanie z urzędu skarbowego nie musi oznaczać kontroli ani postępowania podatkowego, jednak zawsze wymaga uporządkowanej i przemyślanej reakcji. Najczęściej dotyczy
  • 2026 30 marca
młotek sędziowski i dokumenty

Co grozi przedsiębiorcy za błędną interpretację przepisów podatkowych w 2026 roku?

Zmieniające się przepisy oraz rosnąca liczba interpretacji sprawiają, że przedsiębiorcy coraz częściej stają przed ryzykiem nieprawidłowej wykładni prawa podatkowego. W
  • 2026 27 marca