Umowa dożywocia czy darowizna – jaka jest różnica?  

Umowa dożywocia a darowizna to dwa różne pojęcia. Jakie są główne różnice między umową dożywocia a darowizną?

Definicja umowy dożywocia lub dożywocie – to rodzaj umowy cywilnoprawnej, w której jedna ze stron zobowiązuje się zapewnić drugiej dożywotnie utrzymanie w zamian za przeniesienie własności nieruchomości.

Definicja darowizny nieruchomości umowa darowizny to zobowiązanie się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. 

Podstawowa różnica między umową dożywocia a darowizną polega na tym, że umowa dożywocia jest dwustronnie zobowiązująca, a umowa darowizny jest jednostronnie zobowiązująca.

Jakie są prawa i obowiązki stron umowy dożywocia w porównaniu z darowizną?

W przypadku umowy darowizny obdarowany może swobodnie dysponować otrzymanym przedmiotem, ponieważ staje się jego właścicielem w momencie realizacji umowy.

Umowa darowizny może zawierać jakiś warunek, ale nie można takiej umowy mylić z obowiązkiem dożywotniej opieki, który jest charakterystyczny dla umowy dożywocia. Darowizna wynika bowiem z chęci nieodpłatnego przekazania określonej rzeczy innej osobie, przypominając tym samym prezent.

Umowa dożywocia ma natomiast na celu zapewnienie właścicielowi nieruchomości opieki i możliwości dalszego zamieszkiwania w swoim domu, a inna osoba uzyskuje prawo do korzystania z tej nieruchomości. Umowa dożywocia ma charakter alimentacyjny. Jej celem jest zapewnienie opieki w zamian za nieruchomość.

Jakie są procedury i formalności związane z zawarciem umowy dożywocia i darowizny nieruchomości?

Umowy dotyczące przeniesienia własności, tak i umowa o dożywocie oraz umowa darowizny nieruchomości muszą być zawarte w formie aktu notarialnego, aby ich zapisy były wiążące dla stron. 

Wymogi aktu notarialnego dla nieruchomości wymagają przedstawienia dokumentów obydwu stron, a także szeregu dokumentów dotyczących przekazywanej nieruchomości.

Jeśli chcesz wiedzieć, jakie dokumenty są wymagane w przypadku twojej sprawy to zachęcamy do kontaktu – kancelaria podatkowa.

W umowie dożywocia dodatkowo powinny zostać określone zasady dożywotniego utrzymania i świadczeń na rzecz zbywcy nieruchomości. Zwykle nabywca powinien przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także zapewnić mu odpowiednią pomoc oraz pielęgnowanie w chorobie i opłacić pogrzeb po jego śmierci. Jeżeli prawa i obowiązki nie zostaną wyszczególnione w umowie, to wówczas będą wynikać z zapisów Kodeksu cywilnego – umowa dożywocia uregulowana została w art. 908-916 Kodeksu cywilnego.

W umowie darowizny przedmiotem jest wyłącznie przekazanie praw do nieruchomości, bez szczególnych zobowiązań po stronie obdarowanego.

Różnice między umową dożywocia a darowizną – skutki prawne

Skutki prawne umowy dożywocia – do najważniejszych skutków prawnych zawarcia umowy dożywocia przez właściciela nieruchomości jest natychmiastowe przeniesienie własności na nabywcę w momencie zawarcia umowy. Oznacza to, że od tej chwili nieruchomość nie podlega dziedziczeniu, ponieważ ma nowego właściciela. Z prawem korzystania z nieruchomości związany jest jednak obowiązek sprawowania nad dożywotnikiem opieki w sposób określony w umowie lub w kodeksie cywilnym.

Skutki prawne darowizny mieszkania – w przypadku darowizny, obdarowany staje się nowym właścicielem mieszkania, a darczyńca w wyniku umowy darowizny traci własność nad nieruchomością na rzecz obdarowanego, czyli nie ma już prawa, by nią dysponować, czy w niej zamieszkać.

Różnica między dożywociem a umową darowizny – podatki

Jakie są skutki podatkowe umowy dożywocia w porównaniu z darowizną?

Jaki podatek od umowy dożywocia? Umowa dożywocia jest objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty tego podatku spoczywa na nabywcy i nie ma możliwości skorzystania z całkowitego zwolnienia podatkowego. Jednocześnie umowa dożywocia nie jest objęta podatkiem od spadków i darowizn.

Podstawą opodatkowania PCC jest wartość rynkowa nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC stawka podatku wynosi 2%, ale nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Podatek od darowizny mieszkania – w przypadku darowizny mieszkania obowiązuje podatek od spadków i darowizn. Są wyjątki od tego podatku można sprawdzić je poprzez konsultację. Darowizna mieszkania nie podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Kiedy lepiej jest zawrzeć umowę dożywocia, a kiedy darowiznę nieruchomości?

Rozważając wybór jednej z tych umów warto zadać sobie pytania, na podstawie swoją własną sytuację majątkową i rodzinną. 

W odróżnieniu od umowy darowizny, umowa o dożywocie zabezpiecza interesy przekazującego nieruchomość. Dożywocie daje prawną gwarancję tego, że dożywotnik nie zostanie wyrzucony z mieszkania, które nie jest już jego własnością. Prawo i umowa dożywocia dają mu także wiele innych uprawnień, w porównaniu do umowy darowizny.

Szczególnie ważną kwestią jest zagadnienie, czy umowa dożywocia może być unieważniona tak samo, jak darowizna? Zasadniczo umowy dożywocia nie można odwołać, tak jak ma to miejsce w przypadku darowizn.  Może ją rozwiązać tylko sąd, na wniosek jednej ze stron.

Podobne wpisy

Jak przekazać darowiznę na niepełnoletnie dziecko?

Darowizna na niepełnoletnie dziecko, czyli jak przepisać mieszkanie na niepełnoletniego?  

Procedura przepisania nieruchomości na dziecko jest możliwa na trzy różne sposoby: poprzez umowę dożywocia, testament lub umowę darowizny mieszkania. A
  • 2024 29 maja
  • -
  • Brak komentarzy
Spadek a darowizna – na czym polega różnica?

Spadek a darowizna – różnice 

Spadek i darowizna to w przepisach prawa dwa zupełnie różne pojęcia, a każde z nich regulowane jest przez Kodeks cywilny.
  • 2024 29 maja
  • -
  • Brak komentarzy
Jak uniknąć podatku od spadków i darowizn?

Jak uniknąć płacenia podatku od spadku i darowizn?  

Warto pamiętać, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od spadków i darowizn zależy od momentu, w którym dochodzi do nabycia
  • 2024 29 maja
  • -
  • Brak komentarzy
Kiedy nie trzeba zgłaszać darowizny do urzędu skarbowego?

Kiedy nie trzeba zgłaszać darowizny?  

Osoby należące do I grupy podatkowej mogą być zwolnione z podatku od spadków i darowizn przy otrzymaniu darowizny, pod warunkiem
  • 2024 29 maja
  • -
  • Brak komentarzy