Spadek i darowizna to w przepisach prawa dwa zupełnie różne pojęcia, a każde z nich regulowane jest przez Kodeks cywilny. Warto poznać różnice między nimi i zdecydować, który wariant jest odpowiedni do przekazania majątku – to jest jak przebiega dziedziczenie majątku po zmarłej osobie w porównaniu z otrzymaniem darowizny?
Definicja spadku i darowizny:
Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na spadkobierców w drodze dziedziczenia.
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku
Jakie są różnice między spadkiem a darowizną?
Główną różnicą między darowizną i spadkiem jest moment ich otrzymania.
Darowizna Jest to forma bezpłatnego przekazania świadczenia na rzecz obdarowanego, którą otrzymać można za życia darczyńcy. Jest to przekazywanie majątku za życia.
Spadek jest to przekazanie majątku, które ma miejsce dopiero po śmierci spadkodawcy, na podstawie testamentu lub w drodze dziedziczenia ustawowego. Jest to przekazywanie majątku po śmierci osoby.
Skutki prawne spadku i darowizny
Umowa darowizny wywołuje skutki prawne w postaci natychmiastowej możliwości dysponowania otrzymanym mieniem przez obdarowanego, ale i podlega odwołaniu.
Spadku nie można odwołać, ale można go odrzucić lub zrzec się prawa do niego.
Zarówno w chwili przyjęcia darowizny, jak i objęcia spadku następuje przysporzenie majątkowe u osób, które nabyły te prawa. Z chwilą tą powstaje obowiązek podatkowy.
Porównanie spadku i darowizny pod względem podatkowym
Jak wysoki jest podatek od spadku a podatek od darowizny? Zarówno darowizny, jak i spadki są traktowane podobnie. Podatek od spadków i podatek od darowizny zależy od stopnia spokrewnienia i przynależności do grupy – bliscy krewni są zwolnieni z płacenia podatku, natomiast osoby niespokrewnione muszą uiścić należny podatek w obu sytuacjach.
Analizując spadek i darowizna różnice podatkowe należy założyć, że kwestia podatku będzie wyglądać podobnie. Istnieją limity, do których nie trzeba płacić podatków. Warto poradzić się w tej kwestii u specjalisty – kancelaria doradztwa podatkowego.
Kiedy darowizna nie wchodzi w spadek?
Zgodnie z artykułem 1039 Kodeksu cywilnego, darowizna dokonana przez spadkodawcę nie musi być wliczana do schedy spadkowej, jeśli wynika to z oświadczenia spadkodawcy lub okoliczności konkretnej sprawy. Do masy spadkowej nie wliczają się także zgodnie z art. 994 § 1 Kodeksu cywilnego:
- drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte,
- darowizny dokonane przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku (czyli daty śmierci spadkodawcy), na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
Czy darowizna zmniejsza spadek?
Umowa darowizny nie unieważnia testamentu, ale osoba uwzględniona w testamencie, która wcześniej otrzymała darowiznę od zmarłego, może otrzymać mniejszy udział w spadku. Darowizna jest bowiem wliczana do spadku, chyba że darczyńca postanowił inaczej w umowie.
Czy darowizna podlega podziałowi po śmierci?
Z reguły darowizna zalicza się do schedy spadkowej, chyba że jej ofiarodawca zastrzegł inaczej w umowie.
Spadek vs. darowizna – co wybrać?
Rozważając, co bardziej się opłaca darowizna czy spadek, należy na przykład wziąć pod uwagę, że spadek w odróżnieniu od darowizny wcale nie musi darem, bo spadek może wiązać się z zadłużeniem.
Z kolei darowizna jest udzielona ze skutkiem natychmiastowym. Oznacza to, że osoba, która ją otrzymuje, od razu ma prawo do korzystania z nieruchomości lub rzeczy, która jest jej przedmiotem, co może wiązać się z tym, że darczyńca traci prawo do dysponowania na przykład podarowanym dziecku domem. Testament i spadek gwarantuje większe bezpieczeństwo właściciela majątku.
Ostateczny wybór między spadkiem a darowizną powinien być dopasowany do specyficznych potrzeb i okoliczności zainteresowanych stron. Aby uzyskać pełną poradę prawną w tych kwestiach, warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem. Zachęcamy do skorzystania z usług, naszą specjalizacją są zarówno darowizny, jak i prawo spadkowe.
