Postępowanie podatkowe – cel, przebieg, strony

Postępowanie podatkowe – cel, przebieg, strony

Celem postępowania podatkowego jest zazwyczaj określenie wysokości zobowiązania podatkowego, czyli kwoty, którą podatnik musi zapłacić. Postępowanie podatkowe rozpoczyna się najczęściej w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych, np. w przypadku gdy kontrola podatkowa ujawni takie nieprawidłowości.

Postępowanie podatkowe jest jednym z rodzajów postępowania administracyjnego, uregulowanym w Ordynacji podatkowej, które przeprowadza organ podatkowy pierwszej instancji (np. naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego). 

Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Postępowanie podatkowe prowadzą organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji (dyrektor izby administracji skarbowej, samorządowe kolegium odwoławcze).

Etapami postępowania podatkowego są:

  • Wszczęcie postępowania
  • Postępowanie dowodowe
  • Wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe
  • Ewentualne postępowanie odwoławcze
Postępowanie podatkowe – cel, przebieg, strony

Wszczęcie postępowania podatkowego

Postępowanie podatkowe wszczynane jest z urzędu lub na wniosek podatnika, np. przez wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Postępowanie podatkowe podjęte przez organ podatkowy z urzędu (poza przypadkami wymienionymi w Ordynacji podatkowej) rozpoczyna się w dniu doręczenia podatnikowi postanowienia o jego wszczęciu. Datą wszczęcia postępowania podatkowego na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. 

Strony w postępowaniu podatkowym

Stronami w postępowaniu podatkowym jest organ podatkowy, a z drugiej strony najczęściej podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c Ordynacji podatkowej, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

Zakończenie postępowania podatkowego

Zakończenie postepowania podatkowego wymagającego przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej. 

Postępowanie podatkowe kończy się wydaniem decyzji (najczęściej określającej wysokość zobowiązania podatkowego), od której przysługuje odwołanie. Dalej spór podatkowy toczy się przed organem podatkowym wyższej instancji (dyrektor izby administracji skarbowej, samorządowe kolegium odwoławcze), jako postępowanie odwoławcze. 

Często jednak spory podatkowe przenoszą się do wojewódzkich sądów administracyjnych, a w końcu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeśli masz spór z urzędem skarbowym, skontaktuj się z doradcami podatkowymi Kancelarii Radców Prawnych i Doradców Podatkowych.

Bibliografia:

Ordynacja podatkowa, red. Mariański 2023, wyd. 2

Ordynacja podatkowa, red. Dzwonkowski 2020, wyd. 9

Na czym polega postępowanie podatkowe?

Postępowanie podatkowe jest jednym z rodzajów postępowania administracyjnego, uregulowanym w Ordynacji podatkowej, które przeprowadza organ podatkowy pierwszej instancji (np. naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego). Postępowanie podatkowe wszczynane jest z urzędu lub na wniosek podatnika, np. przez wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.

Celem postępowania podatkowego jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego. Rozpoczyna się najczęściej w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych. Postępowanie podatkowe kończy się wydaniem decyzji, od którego przysługuje odwołanie. Dalej spór podatkowy toczy się przed organem podatkowym wyższej instancji. 

Jak długo trwa postepowanie podatkowe?

Zakończenie postepowania podatkowego wymagającego przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej.

Kiedy prowadzi się postępowanie podatkowe?

Celem postępowania podatkowego jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego. Postępowanie podatkowe rozpoczyna się zazwyczaj w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych, np. w przypadku gdy kontrola podatkowa ujawni takie nieprawidłowości.

Od czego zaczyna się postepowanie podatkowe?

Postępowanie podatkowe podjęte przez organ podatkowy z urzędu (poza przypadkami wymienionymi w Ordynacji podatkowej) rozpoczyna się w dniu doręczenia podatnikowi postanowienia o jego wszczęciu. Najczęściej do postępowania podatkowego dochodzi po stwierdzeniu nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych wykrytych podczas przeprowadzonej kontroli podatkowej.

Podobne wpisy

lupa na segregatorze z dokumentami finansowymi

Jak przygotować firmę na wezwanie z urzędu skarbowego bez wszczynania kontroli?

Wezwanie z urzędu skarbowego nie musi oznaczać kontroli ani postępowania podatkowego, jednak zawsze wymaga uporządkowanej i przemyślanej reakcji. Najczęściej dotyczy
  • 2026 30 marca
młotek sędziowski i dokumenty

Co grozi przedsiębiorcy za błędną interpretację przepisów podatkowych w 2026 roku?

Zmieniające się przepisy oraz rosnąca liczba interpretacji sprawiają, że przedsiębiorcy coraz częściej stają przed ryzykiem nieprawidłowej wykładni prawa podatkowego. W
  • 2026 27 marca
doradztwo podatkowe

Kiedy lokalna kancelaria podatkowa daje przewagę nad dużymi sieciami doradczymi?

Wybór podmiotu obsługującego sprawy podatkowe nie sprowadza się wyłącznie do renomy czy skali działalności. Przedsiębiorcy porównują dziś model współpracy, dostępność
  • 2026 25 marca
doradca finansowy

Kancelaria podatkowa – jakie problemy przedsiębiorców rozwiązuje najczęściej?

Przedsiębiorcy zgłaszają się po wsparcie podatkowe zarówno w sytuacjach nagłych, jak i przy bieżących wątpliwościach dotyczących rozliczeń. Złożoność przepisów, częste
  • 2026 23 marca